• Margreet Hendriks
  • Margreet Hendriks

Milieu-activiste luidt noodklok in Scherpenzeel

SCHERPENZEEL Niemand minder dan milieu-activiste Marjan Minnesma kwam donderdagavond naar De Breehoek om de noodklok te luiden over het milieu en te vertellen wat inwoners en gemeente kunnen doen om Nederland sneller duurzaam te maken. De directeur van de Stichting Urgenda, die vooral bekendheid verwierf met het succesvolle proces in 2015 tegen de Nederlandse staat waarin een actiever klimaat- en energiebeleid werd geëist, schetste eerst rampspoed bij het uitblijven van radicale maatregelen en vervolgens hoop wanneer iedereen zijn steentje gaat bijdragen aan het versneld bereiken van de klimaatdoelen. Daarvoor moet wel alles anders.

De inspiratieavond voor een Duurzaam Scherpenzeel trok geen grote schare belangstellenden naar De Breehoek. Onder het bescheiden gehoor waren vooral veel bestuurders, (oud)politici en anderszins door hun werk bij het onderwerp betrokken mensen te vinden; de belangstellende burgers en ondernemers waarop vooraf was gehoopt waren duidelijk in ondertal. Het weerhield Minnesma niet om met verve haar verhaal voor het voetlicht te brengen. En dat was bepaald geen vrolijk verhaal. De wereld stevent volgens Minnesma momenteel in rap tempo af op een ramp wanneer er niet snel maatregelen worden genomen om de opwarming van de aarde tegen te gaan door minder CO2 uitstoot. Zij wees daarbij op de vaker voorkomende extremen in het weer en de aantasting van de biodiversiteit. Om het risico op gevaarlijke klimaatverandering klein te houden zou de gemiddelde temperatuurstijging niet boven de inmiddels al bereikte 1 graad uit mogen komen. Daarvoor zijn rigoureuze maatregelen nodig in de vorm van een versnelde overgang naar een fossielvrije samenleving, want uitstel van de noodzakelijke transitie zou leiden tot onaanvaardbare risico's en onomkeerbare schade.

Ook milieuwethouder Ad van Es, die de avond opende met de mededeling dat er een regionale energie strategie aankomt die Regio FoodValley in 2050 energieneutraal moet maken en daarop volgend ook een gemeentelijke energievisie zal worden vastgesteld, kreeg van Minnesma de boodschap dat daar echt wel een schepje bovenop moet; Urgenda werkt eraan om Nederland al in 2030 100% op duurzame energie te laten overgaan. ,,We moeten opschalen en opschieten'' aldus Minnesma die dit doel zeker haalbaar achtte als iedereen hier de schouders onder wil zetten. De oplossing is volgens Minnesma anders wonen (alle woningen energieneutraal), ander vervoer (elektrisch), anders eten (plantaardige, regionale en seizoensgebonden keuken), anders produceren (naar een circulaire bio-based industrie op duurzame energie) en anders energie opwekken (veel zon en wind). Burgers, bedrijven en overheid zouden samen moeten optrekken en inspanningen verrichten om dit mogelijk te maken. Twijfels in de zaal over de financiële haalbaarheid en economische gevolgen voor ondermeer het bedrijfsleven en de landbouw (te dure productie in verhouding tot de buitenlands markt waar men minder bezig is met het milieu) werden door Minnesma weliswaar erkend maar niet als onoverkomelijke struikelblokken ervaren. Zolang er nog geen sprake is van een eenduidige internationale koers, zou de Nederlandse overheid volgens Minnesma met de juiste investeringen en maatregelen, ook ten aanzien van het concurrerend kunnen blijven produceren van onze bedrijven, het allemaal mogelijk kunnen maken. Daar heeft Urgenda samen met ruim 600 partners al een plan voor ontwikkeld, zo vertelde zij. Ook burgers, die aanhikken tegen de kosten en verschillende keuzes om hun eigen woning energieneutraal te maken, wordt door Urgenda de helpende hand gereikt. De Stichting heeft namelijk inmiddels met de oprichting van ThuisBaas BV een bedrijf in de markt gezet om woningen tegen een betaalbare prijs energieneutraal te maken. Volgens Minnesma is het mogelijk om een woning van een gemiddeld huishouden energieneutraal te maken voor een bedrag van € 35.000,- inclusief BTW; een bedrag dat men nu in 15 jaar uitgeeft aan hun energierekening. Dit bedrag vooraf investeren is volgens Minnesma slim omdat men dan geen energierekening meer heeft.

Of dat laatste ook in de toekomst zo blijft, leek overigens een niet helemaal sluitend verhaal, want bij de beantwoording van een vraag over mogelijke problemen met de netcapaciteit, zag Minnesma ook wel een oplossing in het goedkoper maken van het gebruik van elektra in de daluren. Dit soort hiaten gaf, net als vanuit de zaal geuite zorgen over de problemen die momenteel worden voorzien op het gebied van landbouw, woningbouw en infrastructuur vanwege de recente uitspraak van de Raad van State over de Nederlandse stikstofaanpak, tevens aan dat de energietransitie niet makkelijk is. Dat bleek ook in een pijnlijk momentje voor het gemeentebestuur toen Minnesma haar afkeuring uitsprak over gemeenten die overal warmtenetten aanleggen, omdat op hout gestookte biomassacentrales een grotere klimaatkiller zijn dan steenkool. Het was dan ook niet verbazingwekkend dat in de gesprekken aan de verschillende duurzaamheidstafels, die na de lezing werden gehouden, de behoefte aan goede en brede voorlichting vanuit alle mogelijke invalshoeken met stip bovenaan stond.